Het cultuurbeleid van de VGC richt zich zowel op de cultuurbeleving van het individu als op de cultuurbeleving van de gemeenschap.
De cultuur van een gemeenschap wordt zichtbaar gemaakt via gemeenschappelijke uitingen van de individuele cultuur. Deze processen krijgen een concreet gezicht via allerlei initiatieven die worden opgezet door groepen en individuen van deze gemeenschap in het kader van het maatschappelijk en economisch landschap waarbinnen deze initiatieven zich situeren.
De cultuur van een gemeenschap wordt zichtbaar via de ontmoetingscultuur: van kaartavond tot discobezoek, de bibliotheekvoorzieningen, de uitbouw van jeugdhuizen en voorzieningen, van cultuurcentra en gemeenschapscentra, het ontwikkelen van vormingsprogramma’s, de feestcultuur, de kunstmanifestaties, de kunstproductie en -beleving; de vrijetijdskunstproductie en –beleving …
De cultuur van de individuele burger vertaalt zich in alle aspecten van het dagelijks leven zoals:
zijn levensopvattingen, zijn opvoedingsnormen en -methoden; zijn creatieve expressie in wonen, leefstijl, lichaamsverzorging, kleding, zijn maatschappelijke ontwikkeling, zijn kennis en kennisoverdracht, de beleving van zijn identiteit, individueel en in groep, zijn communicatiemogelijkheden, zijn tijdsbesteding binnen en buiten de economische activiteit, zijn mogelijkheden tot het beleven van kunst, actief en passief, …
De cultuur van de individuele burger wordt zichtbaar in de mate waarop deze burger in de verschillende aspecten van zijn dagelijks leven bewust zijn eigen creatieve en maatschappelijke inzichten vorm geeft in het kader van zijn directe en indirecte maatschappelijke omgeving.
De kunstcreatie en -beleving nemen een uitzonderlijke plaats in in de culturele definiëring van individu en gemeenschap. Het geheel van artistieke creatie en beleving geven immers een synthese van de individuele en gemeenschappelijke cultuurbeleving binnen een tijdsperiode en in verhouding tot de context waarbinnen het tot stand is gekomen. Het culturele artistieke gebeuren drijft tussen overdracht en verandering, tussen bevestiging en confrontatie, tussen synthese en antithese. De schaal waarop het zich bevindt in deze spanningsvelden wordt mee bepaald door het maatschappelijk tijdsbeeld.
Het cultuurbegrip dat wij hanteren is vervat in een dynamische synthese van al deze aspecten en dit gepositioneerd binnen een maatschappelijke omgeving. Deze maatschappelijke omgeving waarin de cultuur van een gemeenschap zichtbaar wordt, kan variëren van zeer kleinschalig tot internationaal. De culturele initiatieven kunnen zeer structureel omkaderd of eerder spontaan en experimenteel van aard zijn, artistiek of functioneel animerend, vernieuwend of behoudsgezind, prestigieus of pretentieloos, de neerslag van een maatschappelijk of van een individueel inzicht, commercieel of niet
Het cultuurbeleid is voorwaardenscheppend. Het is erop gericht de ontwikkelingsmogelijkheden, de kwaliteit, de participatiegraad en de uitstraling van cultuurbeleving en -expressie te verhogen.
Een cultuurbeleid moet vooral het individu en groepen ondersteunen zodat ze hun culturele beleving maximaal kunnen realiseren: kansen creëren, logistiek ondersteunen, culturele activiteit aanmoedigen. Het beleid kan minder wegen op het inhoudelijk programma omdat dit wordt bepaald door de gemeenschap zelf.
Zowel de individuele als de collectieve cultuurbeleving laat zich nog meer in een stedelijke omgeving tekenen door diversiteit. De aanwezigheid van een grote groep allochtonen versterkt dit beeld. Toch zit de culturele diversiteit niet enkel vervat in de etnische diversiteit maar evenzeer in de sociale diversiteit, de taaldiversiteit … Het creëren van een ruimte waarin deze verschillende culturen zich in al hun rijkdom kunnen ontwikkelen en mekaar verrijken blijft een uitdaging.
Er worden keuzes gemaakt. Het is immers onmogelijk op alle terreinen tegelijkertijd met evenveel inspanningen te ageren. Een afweging van de noden in relatie tot de afbakening van doelgroepen, de territoriale omgeving (stedelijke omgeving) en de tijdsgeest is een moeilijke maar noodzakelijke oefening die elke dag opnieuw moet worden gemaakt bij het bepalen van de beleidsbeslissingen.
Vanuit deze benadering dient een cultuurbeleid dynamisch en soepel te zijn in functie van te nemen opties. Eveneens is het belangrijk de rol van het beleid af te bakenen rekening houdende met de kracht van het individu en de gemeenschap om zelf culturele middelen en acties te genereren.